Bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fumuz duruma tabiri caiz ise cuk diye oturacak bir kavram ile sizlerleyim.<\/p>\n
Koronavir\u00fcs\u00fcn rakamsal a\u00e7\u0131dan g\u00fczel gitti\u011fi \u015fu g\u00fcnlerde, ge\u00e7ti\u011fimiz haftalara nazaran insanlar\u0131n evde kalma oranlar\u0131nda maalesef ki bir d\u00fc\u015fme durumu s\u00f6z konusu. Havalar\u0131n da g\u00fczelle\u015fmesiyle meydanlar, sahiller tekrar dolmaya ve sosyal mesafe hi\u00e7e say\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
Bir \u00f6rnekle konuya giri\u015f yapmak istiyorum.<\/p>\n
Bir arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n sizden haftasonu evini ta\u015f\u0131mak i\u00e7in yard\u0131m istedi\u011fini varsayal\u0131m. Siz de istemeyerekte olsa k\u0131rmamak i\u00e7in bu teklifi kabul ettiniz. Gitti\u011finizde g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz ki ta\u015f\u0131nacak \u00e7ok fazla kolinin olmas\u0131na kar\u015f\u0131n kalabal\u0131k bir ekip ta\u015f\u0131nma i\u015fine yard\u0131m ediyor. Sizce herkes ayn\u0131 miktarda m\u0131 e\u015fya ta\u015f\u0131r yoksa birileri nas\u0131lsa ta\u015f\u0131yor diye istemsizce kabul etti\u011finiz yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 sadece birka\u00e7 par\u00e7a ta\u015f\u0131yarak m\u0131 yerine getirirsiniz?<\/p>\n
Siz derken, \u00fczerinize al\u0131nmay\u0131n l\u00fctfen te\u015fbihte hata olmaz demi\u015fler. Bu bir \u00f6rnek ama bu durumun bilimsel bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var ve ad\u0131 “Ringelmann Etkisi”. T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise “Sosyal kaytarma”.<\/p>\n
Bilimsel a\u00e7\u0131dan, bir grupta i\u015fi \u00fcslenecek ki\u015fi say\u0131s\u0131 artt\u0131\u011f\u0131 zaman ki\u015filerin verimlerinin d\u00fc\u015fmesi olarak a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n
Frans\u0131z m\u00fchendis Maximilian RINGELMANN bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda faytonu \u00e7eken iki at\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, ayn\u0131 faytonu \u00e7eken tek bir at\u0131n g\u00fcc\u00fcnden 2 kat fazla olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesiyle ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 geni\u015fletme karar\u0131 ald\u0131. Daha sonra bir halat \u00e7ekme deneyi d\u00fczenleyerek her bireyin tek ba\u015f\u0131na halat \u00e7ekme g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesaplad\u0131. Daha sonra ikili, \u00fc\u00e7l\u00fc ve sekizli gruplar halinde bu deney tekrarland\u0131. \u0130kili gruplar halinde her bir birey tek oldu\u011fu duruma g\u00f6re g\u00fcc\u00fcn\u00fcn %93’\u00fcn\u00fc, \u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu duruma g\u00f6re %85’ini, sekizli oldu\u011fu durumda ise yaln\u0131zca %49’unu kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti.<\/p>\n
Bu durum bug\u00fcnler de maalesef daha bir belirgin\u00a0 \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015fta da belirtti\u011fim gibi vir\u00fcsle m\u00fccadelemiz maalesef sadece bir grubun ba\u015far\u0131s\u0131 ve azmi ile de\u011fil hepimizin gayreti ve sabr\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fecek. \u00d6z\u00fcr dileyerek “ya bir ben miyim enayi evde oturacak herkes d\u0131\u015far\u0131da iken” demeyelim ve sabr\u0131m\u0131z\u0131n %100’\u00fcn\u00fc kullanarak bu s\u00fcreci hep birlikte atlatal\u0131m.<\/p>\n
Not: G\u00fcney Kore salg\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutabilen en ba\u015far\u0131l\u0131 \u00fclkeler aras\u0131ndayd\u0131 ta ki bir kad\u0131n test sonucunu almadan hastaneden ka\u00e7arak her zaman gitti\u011fi kilise, restaurant ve benzeri yerlerdeki binlerce insana hastal\u0131\u011f\u0131 bula\u015ft\u0131rana kadar..<\/p>\n
\u0130brahim ERTEK\u0130N<\/p>\n